สัตว์ป่าคุ้มครอง หมายถึง สัตว์ป่าตามที่กฎกระทรวงกำหนดให้เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง กำหนดไว้ 293 ชนิด เช่น
สัตว์ป่าเลี้ยงลูกด้วยนม ได้แก่ กระทิง กระจง กระรอกบิน กระต่ายป่า กวาง เก้ง ค่าง ฯ นก ได้แก่ ไก่ป่า ไก่ฟ้า นกกางเขนดง นกแร้ง นกยูงไทย นกเงือก นกแก้ว นกเขา ฯ สัตว์เลื้อยคลาน เช่น เห่าช้าง งูสิง เหี้ย งูหลาม งูเหลือม เต่าตะนุ ฯ
สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ ได้แก่ กบทูต คางคกขายาว โจงโคร่ง ฯ
สัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลัง ได้แก่ ปูเจ้าฟ้า
สัตว์ป่าคุ้มครองเป็นสัตว์ป่าชนิดหนึ่งที่ไม่ได้จำแนกเป็น สัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 1 หรือประเภทที่ 2 เพราะตามหลักกฎหมายใหม่ ไม่อนุญาต ให้ล่าทั้งสัตว์ป่าสงวนและคุ้มครอง เว้นแต่กระทำโดยทางราชการ เพื่อการศึกษาและวิจัยทางวิชาการ การเพาะพันธุ์ หรือเพื่อกิจการสวนสัตว์สาธารณะ และหากผู้ใดมีสัตว์ป่าไว้ในครอบครองแต่เดิมให้นำมาขึ้นทะเบียนต่อป่าไม้อำเภอภายใน 90 วัน นับแต่วันประกาศพระราชบัญญัติฉบับนี้
สัตว์ป่านอกประเภท หมายถึงสัตว์ป่าที่ไม่ปรากฏในบัญชีท้ายพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 และไม่ปรากฏในบัญชีท้ายกฎกระทรวงซึ่งกำหนดชนิดของสัตว์ป่าคุ้มครอง (เป็นสัตว์ป่าที่ไม่สงวนและคุ้มครอง) ได้แก่ หนู หนูผี หมูป่า นกกระจอก นกกระจิบนกคุ่มอืด แย้ กบ อึ่ง เขียด เป็นต้น
สาเหตุปัญหาของทรัพยากรสัตว์ป่า
สาเหตุของการสูญพันธุ์หรือลดจำนวนลงของสัตว์ป่า มีดังนี้
1. การทำลายที่อยู่อาศัย การขยายพื้นที่เพาะปลูก พื้นที่อยู่อาศัยเพื่อการดำรงชีพของมนุษย์ ได้ทำลายที่อยู่อาศัยและที่ดำรงชีพ ของสัตว์ป่าไปอย่างไม่รู้ตัว
2. สภาพธรรมชาติ การลดลงหรือสูญพันธุ์ไปตามธรรมชาติ ของสัตว์ป่า เนื่องจากการปรับตัวของสัตว์ป่าให้เข้ากับ การดำรงชีวิตในสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา สัตว์ป่าชนิดที่ปรับตัวได้ก็จะมีชีวิตรอด หากปรับตัวไม่ได้จะล้มตายไป ทำให้มีจำนวนลดลงและสูญพันธุ์ในที่สุด
3. การล่าโดยตรง หากเป็นการล่าโดยสัตว์ป่าด้วยกันเอง สัตว์ป่าจะไม่ลดลงหรือสูญพันธุ์อย่างรวดเร็ว เช่น เสือโคร่ง เสือดาว หมาไน หมาจิ้งจอกล่ากวางและเก้ง ซึ่งสัตว์ที่ถูกล่าสองชนิดนี้ อาจจะตายลงไปบ้างแต่จะไม่หมดไปเสียทีเดียว เพราะในธรรมชาติแล้วจะเกิดความ สมดุลอยู่เสมอระหว่างผู้ล่าและผู้ถูกล่า แต่ถ้าถูกล่าโดยมนุษย์ไม่ว่าจะเป็นการล่าเพื่อเป็นอาหาร เพื่อการกีฬา หรือเพื่ออาชีพ สัตว์ป่าจะลดลงอย่างมาก
4. เนื่องจากสารพิษ เมื่อเกษตรกรใช้สารเคมีในการเพาะปลูก เช่น ยาปราบศัตรูพืช จะทำให้เกิดสารพิษตกค้างในสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้การสาธารณสุขบางครั้งจำเป็นต้องกำจัดหนูและแมลงเช่นกัน สารเคมีที่ใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ เหล่านี้ มีหลายชนิดที่มีพิษตกค้าง ซึ่งสัตว์ป่า จะได้รับพิษตามห่วงโซ่อาหาร ทำให้สารพิษไปสะสมในสัตว์ป่ามาก หากสารพิษมีจำนวนมากพออาจจะตาย ลงได้หรือมีผลต่อ ลูกหลาน เช่น ร่างกายไม่สมบูรณ์ ไม่สมประกอบ ประสิทธิภาพการให้กำเนิด หลานเหลนต่อไปมีจำกัดขึ้น ในที่สุดจะมีปริมาณลดลง และสูญพันธุ์ไป
5.การนำสัตว์จากถิ่นอื่นเข้ามา ตัวอย่างนี้ยังปรากฏไม่เด่นชัดในประเทศไทย แต่ในบางประเทศจะพบปัญหานี้ เช่น การนำพังพอนเข้าไปเพื่อกำจัดหนู ต่อมาเมื่อหนูมีจำนวนลดลงพังพอนกลับทำลายพืชผลที่ปลูกไว้แทน เป็นต้น
|